Coalitieprogramma

Dit coalitieprogramma is bewust compact gehouden. Bestaand beleid dat al is vastgesteld of in uitvoering is en waarover de coalitiepartners overeenstemming hebben, is daarom niet opnieuw opgenomen. Ook onderwerpen waarover wij geen gezamenlijke afspraken nodig achten, of waarbij de onzekerheden op dit moment nog te groot zijn, blijven buiten beschouwing. Wij hebben ervoor gekozen om onze belangrijkste beleidsvoornemens en thema’s in een eigen, vrije structuur te presenteren. De huidige indeling van de gemeentelijke programmabegroting blijft voor de rest van deze raadsperiode ongewijzigd.

Deze pagina is daarmee geen allesomvattende visie op het gemeentelijk beleid. Het vormt de basis onder de samenwerking tussen de coalitiepartijen: niet meer en niet minder.

Overbetuwe is een prachtige gemeente. 11 dorpen met elk hun eigen karakter, maar met één gezamenlijke basis. Van de levendigheid en voorzieningen, tot de hechte gemeenschappen. Van het agrarische karakter, tot de rust, ruimte en betrokkenheid: overal zie je mensen die zich inzetten voor elkaar en voor hun omgeving. Dáár ligt de kracht van onze gemeenschap.

Antwoorden op grote opgaven

De komende jaren staan in het teken van belangrijke keuzes. Denk aan wonen, zorg en welzijn, bereikbaarheid, economie, veiligheid en duurzaamheid. Thema’s die direct raken aan het dagelijks leven van onze inwoners. In dit akkoord geven wij richting op deze onderwerpen. We kiezen voor een aanpak die werkt: realistisch, uitvoerbaar en met oog voor de lange termijn. Daarbij willen we een overheid zijn die duidelijk is, keuzes maakt en doet wat nodig is.

Samenwerking met de samenleving

Overbetuwe maken we samen. Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties zijn onmisbaar voor een sterke gemeente. Wij kiezen voor een overheid die dichtbij staat. Die luistert, duidelijk communiceert en inwoners vroegtijdig betrekt. We geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving en zorgen voor heldere verwachtingen. Zo bouwen we aan vertrouwen en voorkomen we teleurstellingen.

Samenwerking binnen het bestuur

Een goede samenwerking tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie is de basis voor resultaat. We werken vanuit vertrouwen, openheid en respect voor ieders rol. De gemeenteraad wordt vroeg betrokken bij nieuw beleid. Het college werkt als één team en benut de kennis en ideeën uit de hele raad. De ambtelijke organisatie ondersteunt dit met vakmanschap en betrokkenheid. Samen dragen we verantwoordelijkheid voor zorgvuldige besluiten en een sterke uitvoering.

Bestuursstijl

We kiezen voor een nuchtere, lokale, open en uitnodigende bestuursstijl: dicht bij inwoners, duidelijk in verwachtingen en gericht op uitvoering. Niet beleid om het beleid, maar keuzes die merkbaar bijdragen aan sterke dorpen, leefbare kernen en vertrouwen in het gemeentebestuur.

Aan de slag

Dit akkoord is het begin. We hebben keuzes gemaakt en richting gegeven, maar de uitvoering doen we samen. Met elkaar en met de samenleving. We zijn eerlijk over wat kan en wat niet kan. Soms zullen dingen anders lopen dan gepland. Dan blijven we in gesprek, leren we en sturen we bij waar nodig. Zo werken we de komende jaren stap voor stap aan een Overbetuwe waar we trots op kunnen zijn. Een gemeente met sterke dorpen, waar mensen naar elkaar omzien en samen vooruitgaan.

Wonen raakt iedereen. Een thuis is de plek waar je je veilig voelt, waar je je leven opbouwt en waar je deel uitmaakt van een gemeenschap. Juist daarom is woningbouw één van de grootste opgaven van deze tijd. Ook in Overbetuwe merken we dat de vraag groter is dan het aanbod. Te veel mensen zoeken te lang naar een passende woning.

In Overbetuwe willen we dat iedereen mee kan doen, ook op het gebied van wonen. Dat vraagt om keuzes. Starters hebben andere woonwensen dan gezinnen of senioren. En ook binnen die groepen verschillen de behoeften. Daarom bouwen we niet alleen meer, maar vooral ook slimmer en gevarieerder. Zo zorgen we voor een woningaanbod dat past bij onze inwoners en bij de kracht van onze dorpen.

• We zetten in op een versnelling van de woningbouw. Daarbij bouwen we in alle kernen, met oog voor de verschillen tussen dorpen. Groei moet bijdragen aan de leefbaarheid en het voorzieningenniveau, zonder het dorpse karakter uit het oog te verliezen.
• Om deze opgave goed te organiseren, werken we met een samenhangend programma wonen. Hierin brengen we beleid, uitvoering en samenwerking bij elkaar. We maken duidelijke keuzes en houden grip op de voortgang, zodat plannen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
• We nemen als gemeente nadrukkelijker de regie. We sturen actiever op waar, voor wie en in welk tempo wordt gebouwd. Dat betekent dat we duidelijke kaders stellen aan ontwikkelaars op het gebied van betaalbaarheid en doelgroepen, en waar nodig strategisch grondbeleid inzetten om ontwikkelingen mogelijk te maken. Woningbouw krijgt prioriteit in de organisatie, zodat plannen niet blijven liggen maar worden uitgevoerd.
• We gaan ons maximaal inzetten om woningen beschikbaar te maken voor inwoners van onze gemeente of mensen gebonden aan onze gemeente door werk, historie of familie.
• We versnellen processen waar dat kan en nodig is. We brengen partijen eerder bij elkaar en richten de samenwerking zo in dat plannen sneller tot uitvoering komen. Procedures worden waar mogelijk gestroomlijnd en we geven prioriteit aan projecten die snel realiseerbaar zijn. De focus ligt op uitvoering: plannen moeten van papier af en leiden tot concrete woningen.
• We bouwen gericht naar behoefte per kern. Niet overal hetzelfde, maar passend bij de inwoners en de schaal van het dorp. We zorgen voor een evenwichtige verdeling in het woningaanbod, met voldoende sociale huur, middenhuur en betaalbare koopwoningen. Bij nieuwbouw hanteren we een stevig aandeel sociale woningbouw en zetten we tegelijk in op doorstroming, zodat de bestaande voorraad beter wordt benut.
• Binnen het woonbeleid hebben we expliciet aandacht voor inwoners die extra moeilijk een woning vinden. Bij nieuwbouw richten we ons nadrukkelijk op de verschillende doelgroepen. We bouwen voor starters, gezinnen en senioren. Voor ouderen stimuleren we woonvormen die het mogelijk maken langer zelfstandig te blijven wonen. Daarmee versterken we ook de doorstroming op de woningmarkt en houden we dorpen in balans.
• We geven ruimte aan nieuwe woonvormen die beter aansluiten op de veranderende vraag. Denk aan flexwoningen, kleinschalige woonconcepten, woonhofjes, woningdelen en mantelzorgwoningen. Ook ondersteunen we collectieve initiatieven en wooncoöperaties. Waar nodig benutten we tijdelijke en flexibele oplossingen om sneller woningen toe te voegen.
• Naast nieuwbouw zetten we nadrukkelijk in op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Door woningsplitsen, woningdelen en het optoppen van woningen voegen we relatief snel extra woonruimte toe en sluiten we beter aan op de woonbehoefte van inwoners, rekening houdend met het effect op leefbaarheid in wijken en dorpen.
• Woningbouw kan niet los worden gezien van de omgeving. Nieuwe ontwikkelingen gaan hand in hand met investeringen in bereikbaarheid, voorzieningen en energieinfrastructuur. Zo zorgen we ervoor dat groei in balans blijft en bijdraagt aan de kwaliteit van leven in onze dorpen.
• Daarnaast verbinden we wonen nadrukkelijk met zorg en gemeenschap. We stimuleren woonvormen waarin ontmoeting en ondersteuning samenkomen en zorgen dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Door samenwerking tussen gemeente, corporaties, zorgpartijen en lokale initiatieven te versterken, bouwen we niet alleen woningen, maar ook aan sterke en leefbare gemeenschappen.
• We houden daarbij oog voor de gemeenschap. We betrekken inwoners bij plannen in hun eigen leefomgeving en zoeken naar oplossingen die passen bij de identiteit en schaal van onze dorpen.

Een sterke lokale economie is de basis voor levendige dorpen, werkgelegenheid en toekomstperspectief. Ondernemers dragen bij aan onze gemeente en verdienen een overheid die meedenkt, ruimte biedt en duidelijk is. We zetten in op een gezond ondernemersklimaat waarin groei, duurzaamheid en leefbaarheid in balans zijn.

• We bieden ruimte aan ondernemers om te groeien en te vernieuwen, met voldoende ontwikkelmogelijkheden op bestaande en nieuwe bedrijventerreinen, goede bereikbaarheid en een sterke verbinding met onderwijs en arbeidsmarkt, zodat bedrijven zich kunnen ontwikkelen en inwoners aan het werk blijven, waarbij we sturen op kwaliteit en inpassing en geen nieuwe grootschalige logistieke ontwikkelingen toestaan die niet passen bij het karakter en de schaal van onze gemeente.
• We zetten in op een toekomstbestendige economie, waarin we ondernemers stimuleren om te verduurzamen, te innoveren en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen, met oog voor de balans tussen economie, leefomgeving en landschap.
• We zorgen voor een gemeente die ondernemers ondersteunt, met duidelijke en snelle vergunningprocedures, het waar mogelijk schrappen van regels, en één herkenbaar aanspreekpunt binnen de organisatie.
• We versterken de lokale economie door samenwerking te stimuleren tussen ondernemers, verenigingen en de gemeente, door lokaal inkopen waar mogelijk te bevorderen en door ondernemersverenigingen en centrummanagement actief te ondersteunen.
• We nemen deel aan regionale economische samenwerkingen die aantoonbaar bijdragen aan innovatie, arbeidsmarkt, ondernemersklimaat en vestigingskracht van Overbetuwe.
• We benutten de kracht van de lokale ondernemers ook bij maatschappelijke opgaven, bijvoorbeeld waar het gaat om werk, taal en participatie.
• We hebben oog voor de rol van arbeidsmigranten in onze lokale economie, maar ook voor de impact op leefbaarheid en voorzieningen in onze dorpen. We zetten in op goede, fatsoenlijke huisvesting, spreiding en duidelijke afspraken met werkgevers en uitzendbureaus, zodat werk, wonen en omgeving in balans blijven.

We willen dat iedereen zich veilig, vlot en prettig kan verplaatsen in Overbetuwe. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid zijn essentieel voor leefbare dorpen en voor de ontwikkeling van onze gemeente. Het recent vastgestelde mobiliteitsplan is daarbij ons uitgangspunt. We zetten de ingezette koers voort en zorgen voor continuïteit in beleid. De groei van onze gemeente vraagt om nieuwe woningen. Die ontwikkeling moet door kunnen gaan. Mobiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt en wordt vanaf het begin volwaardig meegenomen in nieuwe ontwikkelingen, zonder woningbouw onnodig te vertragen. Bij nieuwe plannen zorgen we dat bereikbaarheid en verkeersveiligheid vanaf het begin worden meegenomen, in lijn met het mobiliteitsplan en het verlichtingsplan.

Verkeer

• We werken aan veilige en goed bereikbare dorpen. Verkeersveiligheid staat voorop, met aandacht voor alle weggebruikers. Tegelijk zorgen we voor een goede doorstroming, zodat inwoners en ondernemers zich efficiënt kunnen verplaatsen.
• De uitvoering van het mobiliteitsplan vraagt om investeringen. Voor de komende jaren is in de basis voldoende budget beschikbaar, mede dankzij bijdragen van provincie en andere overheden. We blijven actief inzetten op het benutten van subsidiemogelijkheden. Daarmee accepteren we ook een beperkt financieel risico.
• De betaalbaarheid vraagt blijvend aandacht. Er ligt een bezuinigingsopgave en er wordt niet automatisch geïndexeerd. De beheerplannen voor wegen en verkeer worden daarom in lijn gebracht met het mobiliteitsplan en het verlichtingsplan. Zo zorgen we dat ambities en uitvoering bij elkaar passen en dat keuzes realistisch en uitvoerbaar blijven.
• Wij kiezen voor een mobiliteitssysteem waarin alle vervoersvormen volwaardig meetellen. Lopen, fietsen, openbaar vervoer, deelmobiliteit en de auto dragen ieder bij aan bereikbaarheid. De gemeente stuurt op een evenwichtig systeem, niet op het uitsluiten van vervoersmiddelen.

Openbaar vervoer

• Goed openbaar vervoer is belangrijk voor de bereikbaarheid van onze kernen, vooral voor inwoners die niet beschikken over een auto. We blijven ons inzetten voor sterke verbindingen tussen dorpen en met de regio.
• De gemeente is hierbij afhankelijk van andere overheden en vervoerders. Daarom zoeken we actief de samenwerking met provincie en partners om het aanbod op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. We zetten in op betrouwbare, toegankelijke en betaalbare verbindingen.
• Bij nieuwe woningbouw en gebiedsontwikkelingen nemen we het openbaar vervoer vanaf het begin mee, zodat nieuwe wijken goed aangesloten zijn op bestaande netwerken.

Fiets

• De fiets is een belangrijk en duurzaam vervoermiddel in onze gemeente. We stimuleren het gebruik van de fiets voor korte en middellange afstanden, onder andere door te investeren in veilige en aantrekkelijke fietsroutes.
• We verbeteren waar nodig de bestaande fietsinfrastructuur en zorgen voor goede verbindingen tussen de kernen, scholen en voorzieningen. Daarbij hebben we ook oog voor nieuwe vormen van gebruik, zoals elektrische fietsen.
• Verkeersveiligheid voor fietsers krijgt nadrukkelijk aandacht, zowel bij bestaande situaties als bij nieuwe plannen. In de beheerplannen maken we keuzes die bijdragen aan veilige, goed onderhouden en toekomstbestendige fietspaden.

Uitvoering en beheer

• De uitvoering van het mobiliteitsplan vraagt om samenhang tussen beleid en beheer. De ambtelijke organisatie is gestart met het opstellen van beheerplannen voor wegen, verkeer en openbare verlichting. Deze worden in lijn gebracht met het mobiliteitsplan.
• Een specifiek aandachtspunt is het beheer van de openbare ruimte. De ambities op het gebied van vergroening vragen om andere keuzes in inrichting en onderhoud. Dit heeft financiële gevolgen die nog niet volledig in beeld zijn. In de beheerplannen maken we hierin bewuste keuzes, waarbij kwaliteit en beheersbaarheid voorop staan.
• In deze bestuursperiode zetten we stappen naar een realistische uitvoering, met duidelijke prioriteiten en inzicht in kosten en risico’s. Zo bouwen we aan een gemeente die bereikbaar blijft en tegelijk ruimte biedt voor groei.

Duurzaamheid

We willen onze gemeente toekomstbestendig maken. De energietransitie is daarvoor nodig, maar raakt direct aan onze leefomgeving, ons landschap en de portemonnee van inwoners en ondernemers. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes. We bouwen voort op het huidige beleid en gemaakte afspraken, maar stellen ook duidelijke kaders voor de toekomst. We kiezen voor een aanpak die realistisch is, draagvlak heeft en past bij Overbetuwe: eerst besparen, dan slim benutten wat er al is, en alleen uitbreiden waar het verantwoord is.

• We bouwen voort op het bestaande duurzaamheidsbeleid en voeren gemaakte afspraken uit. We zijn een betrouwbare overheid en zorgen voor continuïteit richting inwoners, ondernemers en partners. Daarbij hanteren we een duidelijke volgorde: eerst energiebesparing, daarna maximaal inzetten op zon op daken en bestaande bebouwing, en pas daarna nieuwe vormen van opwek.
• We brengen in kaart wat regionale en landelijke ontwikkelingen in energieopwekking, opslag en verdeling betekenen voor onze gemeente, inclusief nieuwe vormen van duurzame energie zoals geothermie en kleinschalige kernreactoren (SMR’s).
• Windenergie kan een bijdrage leveren aan de energietransitie, maar is geen doel op zich. Bij eventuele initiatieven staan leefbaarheid, veiligheid en een zorgvuldige ruimtelijke afweging voorop. Woningbouw en bedrijvigheid mogen niet in de knel komen en de provinciale normen zijn daarbij de ondergrens. Binnen deze kaders maakt de gemeenteraad een zelfstandige afweging over mogelijke locaties.
• Overbetuwe levert al een forse bijdrage aan de energietransitie. Extra opgaven vragen daarom steeds een nieuwe, expliciete afweging. We zorgen voor een eerlijke verdeling van de regionale opgave en voorkomen dat een onevenredig deel bij onze gemeente terechtkomt.
• Nieuwe grootschalige opwek wordt altijd bezien in samenhang met netcapaciteit en het functioneren van het energiesysteem. We zetten actief in op het verminderen van netcongestie en stimuleren slimme koppelingen tussen opwek en gebruik. Tegelijk nemen we regie over de ruimtelijke impact, zoals energieopslag, uitbreiding van het elektriciteitsnet en laadvoorzieningen.
• We werken aan een warmteprogramma voor alle kernen en geven daarmee duidelijkheid over de toekomstige warmtevoorziening. Daarbij houden we oog voor betaalbaarheid en energiearmoede, zodat de energietransitie haalbaar blijft voor iedereen.
• We versterken de rol van agrariërs en bouwen duurzaam en toekomstgericht. We stimuleren duurzame bedrijfsvoering, energieopwek op eigen terrein voor eigen gebruik, en energiezuinige nieuwbouw. Tegelijk houden we ruimte voor nieuwe technieken en blijven we samenwerken met inwoners, ondernemers en partners.

Buitengebied

Ons buitengebied is van grote waarde. Het bepaalt het karakter van Overbetuwe. De open ruimte, het agrarische landschap en de groene zones maken onze gemeente herkenbaar en leefbaar. We willen dat Overbetuwe ook richting 2040 Overbetuwe blijft. Dat betekent dat we voorkomen dat ons grondgebied dichtgroeit tussen Arnhem en Nijmegen. We maken daarom bewuste keuzes in het ruimtegebruik.

• We ronden de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan in 2026 af. We bouwen hierin verder op het door de raad unaniem vastgestelde Koersdocument.
• We zijn terughoudend met grootschalige ontwikkelingen die niet passen bij het karakter van het buitengebied, zoals grootschalige logistiek. Tegelijkertijd erkennen we dat er ruimte nodig is voor ontwikkeling. We wijzen daarom gericht gebieden aan waar ontwikkeling wél mogelijk is, en beschermen expliciet de gebieden die we open en groen willen houden. Groene buffers, zoals tussen Elst en Oosterhout, blijven behouden en worden waar mogelijk versterkt.
• We zetten in op een vitaal buitengebied met toekomstperspectief voor de agrarische sector. Dat vraagt om ruimte voor nieuwe vormen van ondernemerschap en maatwerk. Regelingen waarbij oude bebouwing wordt gesloopt in ruil voor nieuwbouw kunnen daarbij helpen, bijvoorbeeld in buurtschappen of bij functieverandering, maar zijn geen standaardoplossing voor woningbouw. Woningbouw vindt primair plaats op daarvoor aangewezen locaties.
• We hebben nadrukkelijk oog voor de kwaliteit van het landschap. Landschapselementen en het agrarisch karakter worden beschermd en versterkt. We voorkomen verrommeling en sturen op een verzorgde en samenhangende inrichting van het buitengebied.
• Bij functieverandering en nieuwe initiatieven in het buitengebied bewaken we nadrukkelijk de samenhang met landschap, leefbaarheid, verkeersdruk en bestaande kwalitatieve en planologische verplichtingen.
• Dat vraagt ook om een stevige inzet op handhaving. We versterken de capaciteit op toezicht en handhaving, inclusief juridische ondersteuning. Signalen van inwoners worden serieus opgepakt en overtredingen worden aangepakt. Daarmee vergroten we niet alleen de ruimtelijke kwaliteit, maar ook het gevoel van veiligheid en het tegengaan van ondermijning.
• We zorgen ervoor dat de bescherming van het buitengebied goed wordt geborgd in beleid en instrumenten. Dat betekent dat we helder vastleggen wat we willen behouden en welke middelen we daarvoor inzetten.