Nieuwjaarstoespraak door burgemeester Patricia Hoytink-Roubos

En we beginnen vanavond eens met een felicitatie aan onszelf, want dit jaar bestaat niet alleen Elst 1300 jaar, maar ook onze gemeente Overbetuwe bestaat 25 jaar! 

Het jubileum van Overbetuwe  gaan we niet uitgebreid vieren, maar ik vind het wel een waardevol moment om even stil te staan bij wat er in een kwart eeuw is gegroeid. Want de kern daarvan is dat onze gemeente niet bestaat uit structuren of besluiten. Ze bestaat uit mensen. Uit jullie inzet. Uit verenigingen, sportclubs, kerken, mantelzorgers, ondernemers, koren, carnavalsgroepen, buurtinitiatieven en de vele vrijwilligers die onze dorpen dragen. Zonder die inzet geen gemeenschap zoals we die nu kennen. Jullie hebben Overbetuwe gemaakt tot wat het nu is. Dank daarvoor.

Twee woorden die ik graag mee het nieuwe jaar in wil nemen zijn ‘veerkracht’ en ‘positiviteit’. Die woorden kregen voor mij speciaal betekenis door een ontmoeting tijdens onze eerste lokale veteranenbijeenkomst afgelopen jaar. Daar sprak ik veteraan Rein van Osnabrugge. En later, op 6 oktober, mocht ik hem bezoeken toen hij honderd jaar werd. Hoewel hij al 100 jaar is, probeert hij fit te blijven door nog iedere dag te fietsen (op zijn hometrainer). 

Rein is zowel in Nederlands-Indië als in Nieuw-Guinea op missie geweest. In totaal is hij ongeveer vijf jaar van huis geweest. In omstandigheden die wij ons vandaag nauwelijks kunnen voorstellen. Hij is een bescheiden man, iemand die niet uit zichzelf op de voorgrond treedt. Toch zie je in alles wat hij vertelt een enorme innerlijke kracht. 

Zijn verhaal gaat over kameraadschap, verantwoordelijkheid en keuzes die nooit eenvoudig of zwart-wit waren. Wat hij laat zien is dat je niet altijd kunt kiezen wat je meemaakt, maar dat je wél kunt kiezen hoe je ermee omgaat. Dat is volgens mij veerkracht. 

En die veerkracht hebben we in het nieuwe jaar hard nodig. Veel inwoners maken zich zorgen. Over prijzen in de supermarkt, over oorlog dichterbij dan ons lief is, over veiligheid over de vraag of onze kinderen en ouderen hier aan een woning kunnen komen. 

En soms lijkt het in deze tijd alsof het gesprek begint met de vraag: ben je voor of ben je tegen. We lijken bijna gedwongen meteen een standpunt te moeten innemen. En als de ander het daar niet mee eens is, dan is het gesprek soms direct voorbij en ontstaat er afstand. Terwijl de echte vraag zou moeten zijn: wie ben jij, wat heb je meegemaakt, waar komt jouw zorg vandaan. 

De kunst van samenleven is volgens mij dat we blijven proberen de mens te zien achter een mening of standpunt. Als we dat doen, verandert afstand in gesprek en krijg je ook begrip voor elkaar. En gelukkig zie ik dat hier in Overbetuwe overal nog steeds gebeuren. Ik beschrijf dat graag met het woord samenkracht: de kracht van mensen die elkaar weten te vinden, naar elkaar luisteren en verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving.

En precies die samenkracht willen we vanavond zichtbaar maken met de uitreiking van het Toonbeeld, onze jaarlijkse prijs voor de vrijwilliger van het jaar. Dit jaar kwamen er veel inzendingen binnen. Dat heeft uiteindelijk geleid tot drie nominaties.

Vorig jaar maakte ik zoals gewoonlijk alleen de winnaar bekend, maar dit keer wil ik ook de andere twee genomineerden even benoemen.

Als eerste zijn dat Elly en Peter Kuijper uit Heteren.

Hun verhaal laat zien hoe samenkracht eruit kan zien: jarenlange, trouwe inzet voor de mensen om hen heen. Al meer dan vijfentwintig jaar zetten zij zich in op allerlei manier in voor hun omgeving. Bijvoorbeeld voor zorgcentrum Liefkenshoek. Ze wandelen met bewoners met dementie, begeleiden kerkdiensten en vervoeren bewoners van en naar kerkdiensten. Ook staan ze klaar bij de sportvereniging en bij herdenkingen. 

Altijd vriendelijk, altijd beschikbaar. Iemand uit hun omgeving heeft hen voorgedragen voor het Toonbeeld. Peter en Elly, volgens mij is dat voor jullie een verrassing. Jullie waren één van de drie genomineerden. Het Toonbeeld hebben jullie niet gewonnen, maar jullie ontvangen straks een oorkonde en een boeket bloemen, als blijk van waardering voor jullie jarenlange inzet en betrokkenheid.

Soms ziet samenkracht eruit als rustig en deskundig handelen op een moment dat het ertoe doet. Dat is de manier waarop Arien Boekhoudt werkt. Hij leert mensen reanimeren, staat paraat bij evenementen en zorgt dat AED’s in onze gemeente klaar zijn voor gebruik. Hij is iemand die vertrouwen uitstraalt, precies wanneer dat nodig is. Arien, ook jij bent door iemand uit jouw omgeving voorgedragen en één van de drie genomineerden. Ook jij ontvangt straks een oorkonde en een boeket bloemen als dank voor jouw enorme inzet.

Naast Arien en Elly en Peter zijn er, zoals eerder door mij al aangegeven, nog meer inwoners voorgedragen voor het Toonbeeld. Ook zij krijgen een attentie als dank voor hun inzet. 

Beste mensen,

Waarom noem ik deze mensen? Omdat zij iets delen. Ze wachten niet tot iemand anders het doet, maar nemen verantwoordelijkheid vanuit het hart. En precies dáár draait het om in een samenleving. Ik moest daarbij denken aan een uitspraak van voormalige Tweede Kamerlid Pieter van Geel: hij omschreef de samenleving als het hart, en de overheid en de markt als de twee longen. De longen zijn nodig, maar het hart moet gezond blijven. En dat hart, dat zijn jullie allemaal, dat is onze samenleving. 

Dat zijn mensen zoals Rein van Osnabrugge, zoals Elly en Peter Kuijper, zoals Arien Boekhoudt, en zoals velen van jullie hier vanavond. Daarom reiken we elk jaar het Toonbeeld uit. Om te laten zien wat we als gemeenschap waarderen en willen doorgeven. De jury heeft zorgvuldig gekeken naar alle verhalen en alle voordrachten. En dan is nu het moment van de bekendmaking. 

Het Toonbeeld 2025 gaat naar iemand die laat zien dat meedoen geen uitzondering is, maar een recht. Iemand die inclusie niet als woord gebruikt, maar als daad. Zij helpt al meer dan tien jaar mensen op het gebied van vriendschap, liefde, zelfvertrouwen en inclusie. Ze geeft gastlessen, presentaties, en helpt organisaties om begrijpelijke taal te gebruiken zodat iedereen mee kan doen. 

Deze bijzondere dame is actief bij ABCDate, Steffie, stichting Prokkel, de politie, het Gehandicaptenplatform Overbetuwe en Geef me de Vijf. Ze laat zien hoe krachtig het is als je je eigen ervaring inzet om de wereld van een ander iets lichter te maken. Het Toonbeeld 2025 gaat naar: 

Lieke Derksen uit Elst.

Lieke, van harte gefeliciteerd. Jij straalt in alles veerkracht en positiviteit uit, elke dag weer. Straks mag ik jou, heel terecht, het Toonbeeld overhandigen. 

Lieve mensen, 2026 zal vast de nodige uitdagingen kennen. Maar ik heb vertrouwen. Want wij zijn een gemeente waar mensen fietsen op hun honderdste, waar mensen klaarstaan voor een ander, waar mensen rustig blijven als het spannend wordt, en waar mensen opstaan voor inclusie, veiligheid, gemeenschap en hoop. 

Laten we elkaar blijven zien. Laten we echt luisteren naar elkaar en in gesprek gaan. En laten we blijven bouwen aan een gemeente waar iedereen zich thuis kan voelen. Op 25 jaar Overbetuwe. Op de mensen die onze gemeente kleur geven. En op een nieuw jaar dat gevuld mag zijn met positiviteit, veerkracht en menselijkheid.

Dank jullie wel.

Bekijk ook het nieuwsbericht over de winnaar van het Toonbeeld.