Vragen

Algemene vragen over Knoop38 en Railterminal Gelderland

Wat is de Railterminal Gelderland?
De Railterminal Gelderland is te vergelijken met een station voor goederen: bij de Railterminal kunnen goederenvervoerders hun containers op goederentreinen op de Betuweroute laten ‘opstappen’ en ook containers van de trein halen. Het grootste gedeelte van de Betuweroute (bijna 100 van de 172 kilometer) loopt door Gelderland, maar tot nu toe kunnen containers in Nederland alleen op het beginpunt in Rotterdam op de goederentrein worden gezet of ervan af gehaald. In heel Gelderland is hier geen mogelijkheid voor. De provincie wil het voor bedrijven aantrekkelijk maken zich in Gelderland te vestigen door hen ook hier de mogelijkheid te geven hun goederen op de trein te zetten en er af te halen. Met de railterminal krijgen Gelderland en Overbetuwe extra mogelijkheden voor brede logistieke dienstverlening.

Wat voor bedrijven zouden van zo’n railterminal gebruik kunnen maken?
Het gaat daarbij vooral om logistieke bedrijven: bedrijven die goederen vervoeren. Als zij bijvoorbeeld vanuit Gelderland goederen via spoor willen vervoeren naar Duitsland, Frankrijk, Italië of Oost-Europa,  moeten ze daarvoor nu altijd eerst de goederen per vrachtwagen of vrachtschip vervoeren naar een railterminal bijvoorbeeld in Venlo, Tilburg, Rotterdam of Duisburg. Als er een railterminal bij Valburg komt, hoeven de vrachtwagens dus minder ver te rijden, en dat scheelt tijd en geld, en zorgt ook voor een lagere milieubelasting.

Ook goederen die vanuit het buitenland naar Gelderland komen, kunnen door de aanleg van een railterminal per spoor in de provincie zelf worden afgeladen, en dit bespaart dus ook weer tijd, geld en is minder belastend voor het milieu. En met een railterminal in Gelderland, heeft de provincie straks ook direct toegang tot de goederenspoorlijn die China aan het aanleggen is, de Nieuwe Zijderoute.

Hoe groot wordt de railterminal?
De railterminal wordt ongeveer 8,5 hectare groot, en biedt plaats aan maximaal 90.000 TEU aan containers.
TEU is de aanduiding voor de afmetingen van containers. De afkorting staat voor Twenty Foot Equivalent Unit. 1 TEU is een container van 6,10 meter lang, 2,44 m breed en 2,59 m hoog. De meest voorkomende containers, die worden gebruikt voor het vervoer op containerschepen en op vrachtwagens, zijn 2 TEU. De 90.000 TEU waarover wordt gesproken is het maximale aantal dat jaarlijks via deze railterminal zou kunnen worden verwerkt. Dat is 360 vrachtwagens per dag. Voor de eerste jaren gaat de provincie echter uit van ongeveer 50.000 TEU per jaar, maar dat betekent natuurlijk niet dat die er allemaal tegelijkertijd staan. De hefinstallaties voor de railterminal zoals die nu gedacht is, zijn geschikt voor een stapel van 4 containers, dus 10,36 meter hoog.

Overbetuwe was toch tegen de komst van een railterminal?
De gemeente Overbetuwe heeft stevige voorwaarden gesteld aan het meewerken aan de railterminal. De provincie Gelderland is de initiatiefnemer voor de railterminal, en de gemeente Overbetuwe heeft aangegeven onder welke voorwaarden ze daaraan mee wil werken. De provincie en de gemeente hebben de afspraken daarover nu vastgelegd. De belangrijkste daarvan zijn dat de railterminal moet worden ingepast in het landschap, dat de terminal niet in gebruik wordt genomen voordat de aparte toegangsweg met inbegrip van een naastgelegen groenwal zijn gerealiseerd en dat de provincie financieel bijdraagt aan de realisatie van gebiedsmaatregelen en de verbetering van de verkeersafwikkeling bij afslag 38. Deze afspraken leveren voor het gebied en haar inwoners méér op dan niet meewerken aan de railterminal. Desalniettemin is het heel begrijpelijk dat de direct omwonenden het liefst géén railterminal hebben. Het was dan ook zeker geen makkelijke beslissing om mee te werken. Maar juist de afspraken die het college nu gemaakt heeft, zorgen ervoor dat de overlast zo veel mogelijk beperkt blijft.

Hoe kan zo’n railterminal worden ingepast in het landschap?
De gemeente Overbetuwe vindt het belangrijk voor de leefbaarheid in het gebied dat er maatregelen komen die de overlast voor omwonenden zoveel mogelijk beperken. Daarom moet er een stevige wal komen die beplant wordt met bomen en struiken. Die wal schermt Valburg, Eimeren en Reeth zo veel mogelijk af voor het geluid, zicht, licht en stof van de railterminal. Met de aanleg van de wal met begroeiing moet eerder worden gestart dan met de bouw van de railterminal.

Een railterminal zorgt voor flink wat extra vrachtverkeer. Hoe zit het met de veiligheid, en met de belasting van het lokale verkeer?
De gemeente Overbetuwe heeft met de provincie afspraken gemaakt over de manier waarop vrachtwagens komende vanaf de A15 de railterminal kunnen bereiken. Vrachtverkeer dat van en naar de railterminal gaat rijden, wordt via afslag 38 geleid. Direct ten noorden van deze afslag moet een een nieuwe ontsluitingsweg komen die aansluit op de Rijksweg-Zuid. Op een veilige en overzichtelijke manier, met verkeerslichten. Deze weg is ook bedoeld voor verkeer naar Valburg. Daardoor hoeft het doorgaand verkeer niet meer over de huidige Reethsestraat, zodat deze alleen nog voor bewoners is. De komende jaren wordt ook gekeken naar de hele afslag 38, op basis van een grondige analyse van huidige en toekomstige knelpunten. Dit knooppunt moet toekomstbestendig zijn voor alle weggebruikers. Met nadruk kijken we daarbij ook naar het belang van fietsers, omdat dit ook een belangrijke route voor scholieren is.

Hoe zorgen jullie ervoor dat het omliggende gebied zo groen mogelijk blijft en niet nog verder verstedelijkt?
Over impulsen voor de groene buffer tussen Elst en Nijmegen heeft Overbetuwe ook afspraken gemaakt met de provincie. De landschappelijke kwaliteit van het gebied kan mede door de provinciale bijdragen worden verbeterd door onder meer de aanleg van recreatieve wandel- en fietspaden, door het toevoegen van extra groen en door andere recreatiemogelijkheden. Daarbij valt te denken aan een uitkijkpunt, bankjes, informatieborden en wandelpaden. Zo wordt het gebied aantrekkelijker en toegankelijker. Het wordt geen park, het blijft agrarisch gebied.

Hoe worden de omwonenden gecompenseerd voor eventuele schade?
In de bestuursovereenkomst tussen gemeente Overbetuwe en provincie Gelderland is vastgelegd dat de provincie uiterlijk 3 maanden na vaststelling van het inpassingsplan (dus volgens de huidige planning in de loop van 2019) een planschaderisicoanalyse zal uitvoeren en aan de hand daarvan in kaart zal brengen wie op grond van de Wet ruimtelijke ordening in aanmerking komt voor een tegemoetkoming in de planschade. Betrokkenen krijgen dan een vrijwillig te accepteren aanbod en hoeven dus niet zelf een verzoek te doen. Daarbij zal de provincie niet de normale drempel (2%) hanteren en evenmin de gebruikelijke kosten in rekening brengen. Betaling van de vergoeding vindt zo spoedig mogelijk na onherroepelijk worden van het inpassingsplan plaats.
De gemeente werkt daarnaast aan een zogenoemde opkoopregeling voor bewoners die naar verwachting planschade zullen hebben.

Ik ben tegen de komst van de railterminal, waar en wanneer kan ik bezwaar maken?
De procedure van het provinciale inpassingsplan voor de railterminal start in mei met de formele bekendmaking dat Gedeputeerde Staten het inpassingsplan gaan voorbereiden. Ook wordt dan de zogenoemde m.e.r.-beoordelingsnotitie ter inzage gelegd. In die notitie wordt beargumenteerd waarom in dit geval geen milieueffectrapport (MER) behoeft te worden opgesteld. Dit is een informatiefase.
Na de zomer publiceren Gedeputeerde Staten het ontwerp-inpassingsplan. Dan is formele inspraak over dit plan mogelijk, gedurende een zienswijzenfase van 6 weken.

Planning inpassingsplan (provinciaal bestemmingsplan)
In oktober 2017 namen GS een besluit over de locatie en ontsluiting van de railterminal. Op verzoek van de gemeente Overbetuwe maakt de provincie een inpassingsplan. Dit provinciale bestemmingsplan wijzigt de bestemming van de gekozen plek om de bouw van de railterminal mogelijk te maken. Op 27 november 2018 is het voorontwerp-inpassingsplan voor de railterminal vrijgegeven door GS voor overleg met betrokken bestuursorganen, netwerkbeheerders en wettelijke adviseurs. Het voorontwerp-inpassingsplan is voor iedereen te zien via de website ruimtelijkeplannen.nl. Naar verwachting wordt het ontwerp-inpassingsplan in februari 2019 vastgesteld. Dit bestaat uit een kaart met bestemmingen en functies, planregels en een toelichting. Bij die toelichting wordt een groot aantal onderbouwende onderzoeken ter inzage gelegd, bijvoorbeeld over geluid, veiligheid en ecologische effecten. Vanaf de vaststelling kan iedereen reageren op het inpassingsplan gedurende 6 weken. Alle reacties worden beantwoord in een reactienota en leiden mogelijk tot aanpassingen van het inpassingsplan. In het najaar van 2019 wordt het inpassingsplan naar verwachting vastgesteld. Wie een zienswijze heeft ingebracht, belanghebbende is en zich niet kan vinden in het plan kan tegen die vaststelling gemotiveerd in beroep gaan.  

Na vaststelling van het inpassingsplan kan op basis van de bestemming de benodigde omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dat doet de toekomstige exploitant, ook weer met overlegging van (soms meer concrete) onderzoeken naar de effecten van de beoogde bedrijfsvoering. De aanvraag wordt beoordeeld door de omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) namens de gemeente Overbetuwe, die beslist op basis daarvan of en onder welke voorwaarden de vergunning verleend kan worden. Ook hier is in de procedure voor iedereen ruimte voor het inbrengen van reacties (zienswijzen) op het ontwerpbesluit.

Vragen die gesteld zijn op de informatie-avonden op 14 en 26 maart 2018, per thema

I. Knoop 38 (de samenhang tussen alle ontwikkelingen in het gebied)

II. Railterminal Gelderland

  • Besluitvorming
  • Planning/volgorde RTG/infrastructuur (viaduct en afslag 38)
  • Inrichting en gebruik RTG  
  • Effecten en onderzoeken
  • Grondwal
  • Ontsluiting
  • Zuidkant: Slijk-Ewijk, Oosterhout, Danenberg
  • Planschade

III. Gebiedsmaatregelen

IV. Afslag 38

V. Windmolens

Alle vragen en antwoorden van de informatieavonden in één pdf-document