Artkelenreeks: Omzien naar elkaar maakt het verschil
Wie helpt je als het even niet meer alleen lukt? Een boodschap doen, een ritje naar het ziekenhuis, of gewoon iemand die even vraagt hoe het met je gaat. Voor veel mensen zijn dat kleine dingen, maar ze maken een groot verschil. Wethouder Evert Westerbeek ziet hoe belangrijk het is dat inwoners elkaar weten te vinden en legt uit waarom omzien naar elkaar steeds belangrijker wordt.
Voor Westerbeek begint het bij contact tussen mensen, in de buurt en in het dagelijks leven. Dat mensen elkaar vertrouwen en durven vragen om hulp als dat nodig is. “Als mensen zorg nodig hebben, wordt hun wereld vaak kleiner. Terwijl die juist groter zou moeten worden.”
Hulp vragen is niet vanzelfsprekend
Dat hulp vragen niet vanzelfsprekend is, ziet Westerbeek dagelijks. “Vooral bij de oudere generatie. Mijn eigen ouders zijn in de tachtig. Als een zorgverlener vraagt hoe het gaat, zeggen ze al snel dat het best goed gaat. Terwijl ik zie dat lopen eigenlijk niet meer zo makkelijk gaat.”
Die neiging om jezelf sterker voor te doen dan je bent, zit diep. “Vroeger moest je niet zeuren, maar doorgaan. Dat maakt het voor veel mensen nog steeds moeilijk om hulp te vragen. Juist nu is het belangrijk om die stap wél te zetten.”
Daar komt bij dat familieleden minder vaak dichtbij wonen en sociale contacten anders zijn dan vroeger. “Een beroep doen op vrienden of buren is minder vanzelfsprekend geworden, terwijl die onderlinge hulp juist steeds belangrijker wordt.”
Sociaal Team Overbetuwe
In ons land neemt de vergrijzing toe, terwijl het aantal zorgmedewerkers achterblijft en de kosten stijgen. Dat vraagt om andere keuzes. “We kunnen niet doorgaan zoals we het altijd deden. Als we dat wel doen, lopen we vast en kunnen we straks geen zorg meer bieden aan mensen die het echt nodig hebben.”
Daarom wordt eerst gekeken wat mensen zelf kunnen en wie in hun omgeving kan helpen. “Dat betekent niet dat mensen het zelf maar moeten uitzoeken. Vaak kunnen mensen, met steun van hun netwerk, oplossingen vinden. Niet elke hulpvraag is meteen een zorgvraag. Maar als mensen echt hulp nodig hebben, dan springen we bij.”
Het Sociaal Team Overbetuwe (STO) speelt hierin een belangrijke rol. “Het STO is een laagdrempelige plek waar inwoners terechtkunnen met vragen over gezondheid, opvoeden, geld, wonen en meedoen. Samen kijken we wat er nodig is en welke hulp daarbij past.”
Ontmoeten voorkomt zorg
Problemen voorkomen is beter dan ze achteraf oplossen. Als mensen elkaar kennen en op tijd naar elkaar omzien, kan zwaardere zorg vaak worden voorkomen. Ontmoetingsplekken in dorpen en wijken spelen daarin een belangrijke rol.
In elke kern in Overbetuwe is inmiddels een Huiskamer waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en een beetje op elkaar letten. “Soms is een kop koffie met iemand al genoeg om te merken dat er meer speelt.”
Veel inwoners zetten zich als vrijwilliger in voor anderen. Ook mantelzorgers spelen een grote rol. Zij krijgen ondersteuning in de vorm van informatie, advies en ontmoeting. “Vrijwilligers en mantelzorgers zijn onmisbaar. Zij vormen een belangrijk deel van de zorg voor elkaar.”
Wie kan hulp bieden als dat nodig is?
Hulp en ondersteuning vanuit de gemeente zijn niet oneindig. Daarom wordt zorgvuldig gekeken naar wat iemand echt nodig heeft. “We kijken eerst wat iemand zelf kan en wat mogelijk is met hulp van familie, vrienden of buren. Zo zorgen we dat hulp beschikbaar blijft voor wie die echt nodig heeft.”
Dat vraagt ook iets van inwoners. Westerbeek moedigt mensen aan om daar op tijd over na te denken. “Wie zou u kunnen vragen als u hulp nodig heeft? Wie in uw buurt kan een boodschap doen, een klusje oppakken of gewoon even luisteren? Praat daar vandaag al over.”
De gemeente ondersteunt daarom ook de ontwikkeling van voorzorgcirkels: kleine groepen buurtgenoten die elkaar kennen en elkaar helpen wanneer dat nodig is.
Kijk naar elkaar om
Zijn oproep aan inwoners is eenvoudig, maar niet vrijblijvend. “Kijk naar elkaar om. Help elkaar een beetje waar dat kan. Niet alles hoeft via de gemeente.” Dat kan klein zijn: even aanbellen voor een praatje of iemand meenemen naar een activiteit. “Ik wil niet dat mensen in de laatste fase van hun leven vereenzamen of alleen maar bezig zijn met zorg. Iedereen heeft een reden nodig om ’s ochtends op te staan en iets te gaan doen. Daar hoop ik aan bij te dragen.”
Meer informatie en ondersteuning is te vinden op www.sociaalteamoverbetuwe.nl en www.OnsOverbetuwe.nl, waar inwoners ook zelf activiteiten en initiatieven kunnen delen.
“We moeten de zorg anders organiseren, zodat die beschikbaar blijft voor de mensen die het echt nodig hebben.”
